די אומקערעניש
נבֿואה פֿון תּנ״ך: געזאָגט אין נבֿיאים אָדער כּתובֿים.כּורש פֿון פּערסיע דערלויבט די גולה אַרויפֿצוגיין און איבערצובויען דאָס הויז אין ירושלים.
בית שני
דער צווייטער בית־המקדש
געבויט פֿון צוריקגעקומענע גלות־ייִדן, צוריקגעשטעלט פֿון די חשמונאים, פֿאַרגרעסערט פֿון הורדוס, און דערמאָנט אין דער משנה מיט גענויען פּרט.
וְרַבִּים מֵהַכֹּהֲנִים וְהַלְוִיִּם וְרָאשֵׁי הָאָבוֹת הַזְּקֵנִים אֲשֶׁר רָאוּ אֶת־הַבַּיִת הָרִאשׁוֹן בְּיָסְדוֹ זֶה הַבַּיִת בְּעֵינֵיהֶם בֹּכִים בְּקוֹל גָּדוֹל וְרַבִּים בִּתְרוּעָה בְשִׂמְחָה לְהָרִים קוֹל׃
But many of the priests and Levites and heads of fathers’houses, the old men that had seen the first house standing on its foundation, wept with a loud voice, when this house was before their eyes; and many shouted aloud for joy;
דער װידערבױ
נבֿואה פֿון תּנ״ך: געזאָגט אין נבֿיאים אָדער כּתובֿים.בײַם יסוד וויינען די זקנים וואָס האָבן געדענקט דאָס ערשטע הויז בשעת אַנדערע שרײַען פֿון פֿרייד. דאָס הויז ווערט פֿאַרענדיקט אין אַדר, אין דעם זעקסטן יאָר פֿון דריוש. חגי צוזאָגט אַז זײַן כּבֿוד וועט זײַן גרעסער ווי דער ערשטער.
קײן אָרון
משנה / תּלמוד: פֿאַרצײכנט אין דער משנה אָדער גמרא, די רבנישע טעקסטן װאָס היטן אױף דעם מנהג און דין פֿון בית־המקדש.די רבנישע מסורה צײלט פֿינף זאַכן וואָס זענען געווען אין ערשטן בית־המקדש און געפֿעלט אין צווייטן, צווישן זיי דער ארון. אויף יום־כּיפּור האָט דער כּהן־גדול געלייגט די קטורת אויף אַ נאַקעטן שטיין.
די חשמונאישע רעסטױראַציע
משנה / תּלמוד: פֿאַרצײכנט אין דער משנה אָדער גמרא, די רבנישע טעקסטן װאָס היטן אױף דעם מנהג און דין פֿון בית־המקדש.נאָכדעם ווי גריכישע הערשאַפֿט האָט פֿאַרשמוצט דעם מזבח, האָבן די חשמונאים אָפּגעלייגט זײַנע שטיינער און פֿאַרריכט דרײַצן ברעכן אין דעם סורג. חנוכּה דערמאָנט די חנוכּה פֿון ס׳נײַ.
הורדוסעס פֿאַרברײטערונג
היסטאָרישער פֿאַרצײכענונג: אַלטע היסטאָרישע שריפֿט װי יוסף בן מתתיהו. היסטאָרישע עדות, נישט קײן רעליגיעזע הלכה.פֿון אַרום 20 פֿאַר דער צײַט האָט הורדוס איבערגעבויט אויף אַ ריזיקער פּלאַטפֿאָרמע וועמענס שטיצמויערן שטייען נאָך הײַנט, צווישן זיי דער כּותל־המערבֿי. דער תּלמוד געדענקט די שיינקייט פֿון דעם בנין. די יידישע מסורה שטעלט נישט אין צענטער דעם בית־המקדשס אידענטיטעט אויף אים.
װאָס די משנה היט אױף
משנה / תּלמוד: פֿאַרצײכנט אין דער משנה אָדער גמרא, די רבנישע טעקסטן װאָס היטן אױף דעם מנהג און דין פֿון בית־המקדש.מסכתּא מידות פֿאַרשרײַבט די מאָסן פֿון דעם דאָזיקן הויז, און תּמיד זײַן טעגלעכע עבודה. די רעקאָנסטרוקציע פֿון דער זײַט איז אויפֿגעבויט אויף זיי.
חורבן אין יאָר 70
היסטאָרישער פֿאַרצײכענונג: אַלטע היסטאָרישע שריפֿט װי יוסף בן מתתיהו. היסטאָרישע עדות, נישט קײן רעליגיעזע הלכה.רוים ברענט דעם בית־המקדש אויפֿן נײַנטן אָבֿ. דער טיטוס־בויגן ווײַזט די מנורה געטראָגן אין טריומף דורך רוים.